Endonezya'da e-İmzaların Yasal Geçerliliği

E-İmza Yasal Durumu Özeti

Bu rehber, Endonezya'da elektronik imzalara ilişkin çerçeveyi; ilgili yasalar, hukuki etki, kabul edilen imza yöntemleri, geçerlilik şartları, istisnalar ve pratik ticari kullanımlar dahil olmak üzere açıklar.

Uygulanabilir Yasalar

Elektronik Bilgi ve İşlem Kanunu (2008); 2016 tarihli 19 sayılı Endonezya Cumhuriyeti Kanunu; 2024 tarihli 1 sayılı Endonezya Cumhuriyeti Kanunu

Yasal Statü

Endonezya'da elektronik kayıtlar ve imzalar, Elektronik Bilgi ve İşlem Kanunu (2008); 2016 tarihli 19 sayılı Endonezya Cumhuriyeti Kanunu; 2024 tarihli 1 sayılı Endonezya Cumhuriyeti Kanunu kapsamında hukuki olarak tanınır. İmzalama sürecinin ayrıca kimlik, delil, teslim, saklama, tanıklık, noter onayı, tescil veya sunum konusundaki ilgili belgeye özgü tüm kuralları da karşılaması gerekmektedir.

Düzenleyici Otorite

Yetkili düzenleyiciler İletişim ve Bilgi Teknolojisi Bakanlığı, Dijital Alan Denetimi Genel Müdürlüğü ve bu Bakanlık bünyesindeki düzenleyici kurumlardır.

Hukuki Tanınma (Etki)

Elektronik imzalar Endonezya'da; 2016 tarihli 19 sayılı Kanun ile değiştirilen Elektronik Bilgi ve İşlemler Hakkında 2008 tarihli 11 sayılı Kanun (ITE Kanunu), 2019 tarihli 71 sayılı Hükümet Yönetmeliği ve İletişim ve Bilgi Teknolojisi Bakanlığı'nın çıkardığı yönetmelikler uyarınca hukuki olarak tanınır.

Kabul Edilen Elektronik İmza Türleri

Endonezya'da tanınan elektronik imza türleri şunları içerir: Sertifikasız Dijital İmzalar ve Sertifikalı Dijital İmzalar.

Sertifikalı bir Dijital İmza; Güvenilir Elektronik İmzaya uygulanabilir gereklilikleri karşılamalı, elektronik sertifikasyon sağlayıcısı tarafından sağlanan elektronik sertifikayı kullanmalı ve sertifikalı bir Dijital İmza cihazı kullanılarak oluşturulmalıdır. Sertifikasız bir Dijital İmza da aynı şekilde Güvenilir Elektronik İmzaya uygulanabilir gereklilikleri karşılamalıdır; ancak elektronik sertifikasyon sağlayıcısının sunduğu sertifikasyon hizmeti dışında oluşturulur.

1. Tanım: Elektronik imza; doğrulama ve kimlik tespiti aracı olarak kullanılan diğer elektronik bilgilere eklenen, onlarla ilişkilendirilen veya ilgili olan elektronik bilgiden oluşan bir imzadır. (ITE Kanunu'nun 1. maddesi)

2. Türler: (71/2019 sayılı HY'nin 60. maddesi) a) Sertifikalı Dijital İmza b) Sertifikasız Dijital İmza

Elektronik İmzalar için Yasal Gereklilikler

a) Sertifikalı Dijital İmza i. Gereklilikler Güvenilir Elektronik İmzaların gereklilikleriyle uyumludur; ii. Elektronik Sertifikasyon Sağlayıcıları (PSrE) tarafından sağlanan elektronik sertifikaları kullanır; iii. Sertifikalı dijital imza cihazları kullanılarak gerçekleştirilir.

b) Sertifikasız Dijital İmza i. Gereklilikler Güvenilir Elektronik İmzaların gereklilikleriyle uyumludur; ii. Elektronik Sertifikasyon Sağlayıcısının sunduğu sertifikasyon hizmetleri olmaksızın oluşturulan imzalar; bu hizmetler kullanılmaz, yani sertifikasyon hizmetine dayanmak söz konusu değildir.

Sınırlamalar ve İstisnalar

Yasaya göre yazılı yapılması ve noter senedi veya bu tür senetleri düzenlemeye yetkili bir görevlinin düzenlediği senet biçiminde üretilmesi zorunlu olan mektuplara dijital imzalar uygulanamaz; bu tür belgeler için dijital imza geçerli değildir. (ITE Kanunu'nun 5. maddesi)

Sektör Uygulamaları ve Tipik Kullanım Durumları

1. Sektör: Fintech ve P2P Kredilendirme

Kullanım Gerekçesi: Endonezya Finansal Hizmetler Otoritesi (OJK), çevrimiçi kredi sektörünün gelişimini sıkı biçimde düzenler ve teşvik eder; platformların titiz elektronik kimlik doğrulaması (e-KYC) yürütmesini zorunlu kılar. ITE Kanunu uyarınca (Endonezya PSrE sertifikasyon kuruluşları tarafından düzenlenen) Sertifikalı Elektronik İmzaların kullanılması; kredi sözleşmelerinin en yüksek hukuki delil değerine sahip olmasını sağlar, kimlik dolandırıcılığını önler ve yüksek sıklıklı, küçük tutarlı kredilerde kullandırım hızına ilişkin üst düzey gereklilikleri karşılar.

Yaygın Senaryolar: P2P kredi sözleşmeleri, borç veren vekaletnamesi, e-cüzdan hesabı kaydı, Şimdi Al Sonra Öde (BNPL) sözleşmeleri, kredi sorgusu yetkilendirmesi, satıcı katılım sözleşmeleri.

2. Sektör: Kamu ve Kamu Hizmetleri (E-Devlet)

Kullanım Gerekçesi: Endonezya hükümeti, 'Elektronik Tabanlı Kamu Sistemi' (SPBE) girişimi ve 11/2018 sayılı Bakanlık Yönetmeliği aracılığıyla; kamu belgelerinin (işletme ruhsatları ve vergi belgeleri gibi) kurcalamaya direncini ve doğruluğunu sağlamak için kamu hizmetlerinde Sertifikalı Dijital İmza kullanımını zorunlu kılar veya teşvik eder; özellikle Tek Noktadan Çevrimiçi Sunum (OSS) sistemi üzerinden işletme ruhsatlandırma süreçlerini sadeleştirir. Yaygın Senaryolar: OSS sistemi işletme ruhsatı başvurusu ve düzenlenmesi, elektronik vergi beyanı (e-Filing), e-Mahkeme dava belgeleri, nüfus idaresi belgeleri (ör. ikametgâh belgeleri), kamu ihale teklifleri, gümrük beyanı belgeleri.

3. Sektör: Ticaret ve Perakende (B2B/B2C)

Kullanım Gerekçesi: Endonezya bir takımada ülkesi olduğundan kâğıt sözleşmelerin fiziksel teslimi zaman alıcı ve maliyetlidir. 19/2016 sayılı Kanun, elektronik bilginin hukuki delil olarak kabul edilebilirliğini teyit eder; işletmelerin satış siparişlerini ve tedarikçi sözleşmelerini elektronik imzalarla hızla güvence altına almasını sağlar, tedarik zinciri devrini hızlandırır ve adalar arası ticari operasyonlardaki imzalama sorunlarını çözer.

Yaygın Senaryolar: Satış sözleşmeleri, Satınalma Siparişleri (PO), Ana Hizmet Sözleşmeleri (MSA), distribütör ve acente sözleşmeleri, lojistik taşıma belgeleri, Gizlilik Sözleşmeleri (NDA).