Vietnam'da e-İmzaların Yasal Geçerliliği

E-İmzanın Hukuki Geçerliliğine Genel Bakış

14 Ağustos 2026 itibarıyla Vietnam, No. 36/VBHN-VPQH sayılı birleştirilmiş metinde yer alan 20/2023/QH15 sayılı Elektronik İşlemler Kanunu kapsamında veri mesajlarını ve elektronik imzaları tanır. Birleştirilmiş metin, 60/2024/QH15 sayılı Veri Kanunu, 116/2025/QH15 sayılı Siber Güvenlik Kanunu ve 148/2025/QH15 sayılı Dijital Dönüşüm Kanunu ile yapılan bağlantılı değişiklikleri içerir. Bu değişikliklerle 22–27. maddelerde açıklanan temel imza kuralları değiştirilmiş değildir. 23/2025/NĐ-CP sayılı Kararname, kapsamı dâhilinde elektronik imzalar ve güven hizmetlerine ilişkin uygulama kuralları getirir. Kamu hizmetine özgü dijital imzalar ve bunların sertifikalandırma hizmeti, 68/2024/NĐ-CP sayılı Kararname dâhil olmak üzere ayrı düzenlemelere tabidir. Belirli işleme özgü içerik, şekil, noter işlemi, tescil ve sektör kuralları uygulanmaya devam eder.

Uygulanabilir Mevzuat

Temel düzenleme, 1 Temmuz 2024'te yürürlüğe giren 20/2023/QH15 sayılı Elektronik İşlemler Kanunu'dur. Ulusal Meclis Ofisinin 13 Mart 2026 tarihli No. 36/VBHN-VPQH sayılı Birleştirilmiş Kanunu, bu sayfada esas alınan güncel birleştirilmiş çalışma metnidir. Bu metin; 60/2024/QH15 sayılı Veri Kanunu, 116/2025/QH15 sayılı Siber Güvenlik Kanunu ve 148/2025/QH15 sayılı Dijital Dönüşüm Kanunu ile yapılan bağlantılı değişiklikleri içerir. Bu değişikliklerle 22–27. maddelerde özetlenen temel elektronik imza kuralları değiştirilmiş değildir. 10 Nisan 2025'te yürürlüğe giren 23/2025/NĐ-CP sayılı Kararname, kapsamı dâhilinde elektronik imzaları ve güven hizmetlerini ayrıntılı biçimde düzenler. 68/2024/NĐ-CP sayılı Kararname, kamu hizmetine özgü dijital imzaları ayrıca düzenler.

Hukuki Durum

Veri mesajları ve elektronik imzalar, yalnızca elektronik olmaları nedeniyle hukuki etkiden yoksun bırakılamaz. Eğer bir veri mesajındaki bilgilere erişilebiliyor ve bu bilgiler daha sonra başvuru amacıyla kullanılabiliyor ise veri mesajı yazılı şekil şartını karşılayabilir. 10. madde uyarınca veri mesajı; bilgiler ilk kez eksiksiz biçimde oluşturulduğu andan itibaren bütünlük korunmuşsa — iletim, saklama veya görüntüleme sırasında ortaya çıkan izin verilen değişiklikler hariç — ve tüm bilgilere erişilip bu bilgiler kullanılabiliyorsa asıl belge sayılabilir. Uygulanabilir işleme özgü içerik, şekil, noter işlemi, sertifikalandırma, tescil, belge sunma ve ispat şartlarının tümü ayrıca yerine getirilmelidir.

Yetkili Kurumlar

Hükümet, elektronik işlemler alanında devlet yönetimini yeknesak biçimde yürütür. 36/VBHN-VPQH sayılı Birleştirilmiş Kanun eski bakanlık adını korumaktadır; Bilim ve Teknoloji Bakanlığının güncel görevleri ve teşkilat kapsamı, 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girerek 55/2025/NĐ-CP sayılı Kararnamenin yerini alan 225/2026/NĐ-CP sayılı Kararname ile ayrıca desteklenmektedir. Bakanlık, kendisine verilen bu kapsamda elektronik işlemler, elektronik imzalar ve güven hizmetleri bakımından devlet idaresi görevini yerine getirir; National Electronic Authentication Centre (NEAC) ise tüm işlemleri düzenleyen genel bir otorite olarak değil, devredilmiş idari ve teknik elektronik doğrulama görevlerini yerine getiren bir merkez olarak çalışır. Kamu hizmetine özgü dijital imzalar ve bunların sertifikalandırma hizmeti, 68/2024/NĐ-CP sayılı Kararnamedeki ayrı çerçeve uyarınca Milli Savunma Bakanlığı ve Hükümet Şifreleme Komitesi üzerinden yönetilir. Sektörel makamlar, kendi görev alanlarındaki işlemlerden ve belge sunma süreçlerinden sorumlu olmaya devam eder.

Hukuki Tanıma (Etki)

Kanunun 23. maddesi üç konuyu birbirinden ayırır. Birincisi, elektronik imza yalnızca elektronik olması nedeniyle hukuki etkiden yoksun bırakılamaz. İkincisi, güvenli özel amaçlı elektronik imza veya dijital imza, ilgili gerçek kişinin kâğıt üzerindeki imzasıyla aynı hukuki değere sahiptir. Üçüncüsü, bir kuruluşun güvenli özel amaçlı elektronik imzası veya dijital imzası, kanunun o kuruluşun teyidini aradığı hâllerde bu şartı karşılayabilir. Bu eşdeğerlik kuralları işleme özgü şekil şartlarını ortadan kaldırmaz. Veri mesajının delil değeri, 11. madde uyarınca; oluşturulma, iletilme, alınma ve saklanma yöntemlerinin güvenilirliği, bütünlüğün korunması, ilgili kişilerin belirlenmesi ve diğer ilgili etkenler dikkate alınarak ayrıca değerlendirilir.

Kabul Edilen Elektronik İmza Türleri

Elektronik imza üst kavramdır. 22(1) maddesi, imzaları kullanım kapsamlarına göre şöyle sınıflandırır:

• Özel amaçlı elektronik imza: bir kurum veya kuruluş tarafından, görev ve yetkilerine uygun olarak kendi faaliyetlerinde kullanılmak üzere oluşturulur ve kullanılır.
• Kamusal dijital imza: kamusal faaliyetlerde kullanılan ve kamusal dijital imza sertifikasıyla güvence altına alınan dijital imza.
• Kamu hizmetine özgü dijital imza: kamu hizmetlerinde kullanılan ve kamu hizmetine özgü dijital imza sertifikasıyla güvence altına alınan dijital imza.

Dijital imza, asimetrik anahtarlı kriptografi kullanan bir elektronik imzadır: özel anahtar imzayı oluşturur, açık anahtar ise dijital imza sertifikası aracılığıyla imzayı doğrular. Bu mekanizma imzalayanın kimliğini ve kaydın bütünlüğünü doğrular; ancak mesajı tek başına gizli hâle getirmez. Ayrı bir ifade olan “güvenli özel amaçlı elektronik imza” dördüncü bir kullanım kategorisi değildir; 25. madde uyarınca, uygulanabilir usule göre yetkili makam tarafından güvenli olduğu onaylanan özel amaçlı elektronik imzadır. Vietnam hukukundaki bu kategoriler, AB'nin SES/AES/QES sınıflandırmasıyla otomatik olarak eşleştirilmemelidir.

22(4) maddesi, rızayı gösteren ancak kanundaki elektronik imza tanımını karşılamayan diğer elektronik teyit yöntemlerini ayrıca diğer uygulanabilir hukuk kurallarına bırakır. Bu nedenle olağan tıklayarak kabul yöntemleri, kendiliğinden kanuni elektronik imza sayılmak yerine, ilgili işleme uygulanan kurallar ve ispat kuralları kapsamında değerlendirilmelidir.

Elektronik İmzalar İçin Hukuki Gereklilikler

22(2) maddesi uyarınca özel amaçlı elektronik imza; imzalayanı belirlemeli, imzalayanın veri mesajına rıza gösterdiğini teyit etmeli, onaylanan içerikle benzersiz biçimde bağlantılı olmalı, imza sırasında yalnızca imzalayanın kontrolünde bulunmalı ve tarafların kararlaştırdığı şartlar altında doğrulanabilmelidir. 22(3) maddesi uyarınca dijital imza; uygulanabilir kimlik belirleme, rıza, içerikle bağlantı ve imzalayanın kontrolü şartlarını karşılamalı, imzadan sonraki değişiklikleri tespit edilebilir kılmalı ve bir dijital imza sertifikasıyla güvence altına alınmalıdır. Kamusal dijital imza, kamusal sertifikalandırma çerçevesinde düzenlenen kamusal dijital imza sertifikasıyla güvence altına alınmalı; kamu hizmetine özgü dijital imza ise buna karşılık gelen kamu hizmeti sertifikalandırma çerçevesini kullanmalıdır. İmza oluşturma aracı, oluşturma verilerini gizli ve benzersiz tutmalı, bu verilerin sahtecilik amacıyla toplanmasını veya kullanılmasını önlemeli, verileri yalnızca bir kez kullanmalı; imzalanacak verileri değiştirmemelidir; başka bir deyişle, veriyi değiştiren bir araç olamaz. Sağlayıcı, sertifika, yazılım ve güven hizmetlerine ilişkin ek kontroller 23/2025/NĐ-CP ve 68/2024/NĐ-CP sayılı Kararnameler ile bunların uygulama düzenlemelerine tabidir; bu kontroller, kendi kapsamları dışında tek ve evrensel bir geçerlilik testi olarak sunulmamalıdır.

Sınırlamalar ve İstisnalar

51/2005/QH11 sayılı Kanun ve bu Kanunun eski 1. maddesindeki kategori istisnaları yürürlükten kaldırılmıştır; 53. maddedeki, yürürlük tarihinden önceki belirli elektronik işlemler, sertifikalar, lisanslar ve sonuçlanmamış başvurulara ilişkin geçiş hükümleri saklıdır. Elektronik sözleşme kimlik doğrulama hizmetleri için eski düzenleme kapsamında verilmiş teyitler, belirtilen geçiş şartları altında 30 Haziran 2027'ye kadar kullanılmaya devam edilebilir. Yürürlükteki Kanun, işlemin içeriği, şartları veya şekli bakımından tek başına belirleyici değildir. 1(3) maddesi uyarınca, başka bir kanun elektronik işlemi mümkün kılıyorsa veya bu konuda hüküm içermiyorsa elektronik işlemler çerçevesi uygulanır; başka bir kanun elektronik işlemi yasaklıyorsa o yasak geçerlidir. Bu nedenle yürürlükten kaldırılmış istisna listesini kullanmak yerine, işleme özgü şekil, noter işlemi, tescil veya belge sunma şartları için güncel özel mevzuat incelenmelidir. 26. madde, şartları karşılayan yabancı sertifikalandırma hizmeti sağlayıcılarının, yabancı imzaların ve sertifikaların tanınmasını ve 26(3) maddesinde belirtilen uygun kullanıcılarla işlemleri ayrı ayrı ele alır; bu hükümler ülke içindeki tüm işlemler için genel bir eşdeğerlik değildir. Uluslararası bir işlemde 27. madde, Vietnam'daki bir kuruluş veya gerçek kişinin; Vietnam'da bulunmayan yabancı bir kuruluş ya da gerçek kişi tarafından kendisine gönderilen veri mesajı üzerinde geçerli olan yabancı imza veya sertifikayı seçip kabul etmesine izin verir ve bu kabulün sorumluluğunu Vietnam'daki alıcıya yükler. Her iki yol da ülke içindeki her belge sunma veya düzenlemeye tabi işlem için koşulsuz eşdeğerlik yaratmaz.

Sektörel Uygulamalar ve Tipik Kullanım Alanları

Elektronik sözleşmeler, sözleşme hukukuna ve uygulanabilir sektör mevzuatına tabi olarak veri mesajları kullanılarak kurulabilir veya ifa edilebilir. 34. madde uyarınca, otomatik bir bilgi sistemi ile bir kişi arasındaki ya da otomatik bilgi sistemleri arasındaki etkileşim yoluyla kurulan veya ifa edilen sözleşme, yalnızca sistemin yaptığı her işlemi bir kişinin incelememiş veya bu işlemlere müdahale etmemiş olması nedeniyle hukuki etkiden yoksun bırakılamaz. Devlet kurumlarıyla yapılan elektronik işlemler açıkça kapsam içindedir. Bir imza yöntemi seçmeden veya uçtan uca elektronik bir süreç iddiasında bulunmadan önce belirli işlem, alıcı ve başvuru kanalı için yürürlükteki hukuk kontrol edilmelidir.