กฎหมายลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ในสวิตเซอร์แลนด์

สรุปสถานะทางกฎหมายของลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์

ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์อาจใช้รองรับธุรกรรมในสวิตเซอร์แลนด์ได้ แต่วิธีลงลายมือชื่อที่ต้องใช้ขึ้นอยู่กับรูปแบบตามกฎหมายหรือสัญญาที่ใช้บังคับ ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์แบบรับรองคุณสมบัติ (QES) ที่ใช้ร่วมกับการประทับเวลาอิเล็กทรอนิกส์แบบรับรองคุณสมบัติมีผลเทียบเท่าลายมือชื่อด้วยลายมือสำหรับข้อกำหนดเรื่องรูปแบบหนังสือตามปกติ หากกฎหมายหรือสัญญากำหนดพิธีการเพิ่มเติม ก็ยังต้องปฏิบัติตามพิธีการนั้น

กฎหมายที่ใช้บังคับ

ประมวลกฎหมายว่าด้วยหนี้ของสวิตเซอร์แลนด์ มาตรา 11–16 โดยเฉพาะมาตรา 14(2bis) กำกับรูปแบบของสัญญาและความเทียบเท่ากับลายมือชื่อด้วยลายมือ ส่วน กฎหมายสหพันธรัฐลงวันที่ 18 มีนาคม 2016 ว่าด้วยบริการด้านการรับรองในขอบเขตลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์และการใช้ใบรับรองดิจิทัลในด้านอื่น ๆ (ZertES/SCSE, SR 943.03) กำกับประเภทของใบรับรองและลายมือชื่อ ผู้ให้บริการด้านการรับรองที่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการ อุปกรณ์สร้างลายมือชื่อ การประทับเวลาแบบรับรองคุณสมบัติ การกำกับดูแล และความรับผิดบางประการ อย่างไรก็ดี ยกเว้นบทบัญญัติเรื่องความรับผิดแล้ว ZertES ไม่ได้กำหนดผลทางกฎหมายทุกประการของการใช้ใบรับรองดิจิทัลไว้โดยตัวกฎหมายนี้เอง

สถานะทางกฎหมาย

ตามมาตรา 11 แห่งประมวลกฎหมายว่าด้วยหนี้ของสวิตเซอร์แลนด์ โดยทั่วไปสัญญาไม่จำเป็นต้องทำตามรูปแบบเฉพาะ เว้นแต่กฎหมายจะกำหนดไว้ จึงอาจใช้วิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์กับธุรกรรมที่ไม่บังคับรูปแบบได้ หากต้องทำเป็นหนังสือตามปกติและต้องมีลายมือชื่อด้วยลายมือ มาตรา 14(2bis) ให้ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์แบบรับรองคุณสมบัติ (QES) ที่ใช้ร่วมกับการประทับเวลาอิเล็กทรอนิกส์แบบรับรองคุณสมบัติมีผลเทียบเท่าลายมือชื่อด้วยลายมือ เว้นแต่บทบัญญัติของกฎหมายหรือสัญญาจะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น โดยทั่วไปมาตรา 12 ขยายข้อกำหนดตามกฎหมายเรื่องรูปแบบหนังสือไปถึงการแก้ไขสัญญา ยกเว้นข้อกำหนดประกอบเพิ่มเติมที่ไม่ขัดกับเอกสารเดิม ตามมาตรา 13 บุคคลทุกคนที่สัญญาหนังสือกำหนดหน้าที่ให้ต้องลงลายมือชื่อ ทั้งนี้ภายใต้กฎพิเศษเรื่องลายมือชื่อสำหรับสัญญาบางประเภท เมื่อคู่สัญญาตกลงใช้รูปแบบที่กฎหมายไม่ได้บังคับ มาตรา 16(1) โดยทั่วไปให้สันนิษฐานว่าคู่สัญญายังไม่ประสงค์ผูกพันตนจนกว่าจะทำรูปแบบนั้นครบถ้วน โดยต้องตีความตามข้อตกลงของคู่สัญญา และเมื่อคู่สัญญาเพียงกำหนดว่าต้องทำเป็นหนังสือโดยไม่ระบุรายละเอียดเพิ่มเติม มาตรา 16(2) ให้นำกฎว่าด้วยรูปแบบหนังสือตามกฎหมายมาใช้

หน่วยงานกำกับดูแล

สำนักงานยุติธรรมแห่งสหพันธรัฐรับผิดชอบ ZertES ส่วน OFCOM กำหนดข้อกำหนดทางเทคนิคและการดำเนินงานสำหรับการให้บริการรับรอง แต่ระบุชัดว่าไม่ได้เป็นผู้วินิจฉัยว่าผู้ใช้ต้องใช้ลายมือชื่อประเภทใดหรือธุรกรรมใดมีผลใช้บังคับหรือไม่ หน่วยงานรับรองระบบงานแห่งสวิตเซอร์แลนด์รับรองระบบงานของหน่วยงานให้การรับรองและเผยแพร่รายชื่อผู้ให้บริการด้านการรับรองที่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการอย่างเป็นทางการ ขณะที่หน่วยงานให้การรับรองซึ่งได้รับการรับรองระบบงานเป็นผู้รับรองและกำกับดูแลผู้ให้บริการเหล่านั้น FOITT ดำเนินการเครื่องมือตรวจสอบลายมือชื่อของรัฐบาลกลาง แต่ไม่ได้วินิจฉัยความมีผลของธุรกรรม กฎหมายที่ใช้บังคับ หน่วยงานผู้รับเอกสาร หรือศาลอาจกำหนดข้อกำหนดเพิ่มเติมเฉพาะธุรกรรม

การรับรองทางกฎหมายและผลของลายมือชื่อ

ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์แบบรับรองคุณสมบัติที่ใช้ร่วมกับการประทับเวลาอิเล็กทรอนิกส์แบบรับรองคุณสมบัติมีผลเช่นเดียวกับลายมือชื่อด้วยลายมือสำหรับข้อกำหนดเรื่องรูปแบบหนังสือตามปกติตามมาตรา 14(2bis) แห่งประมวลกฎหมายว่าด้วยหนี้ของสวิตเซอร์แลนด์ อาจใช้ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ประเภทอื่นเมื่อทั้งกฎหมายและสัญญาไม่ได้กำหนดให้ใช้ลายมือชื่อด้วยลายมือหรือรูปแบบอื่นโดยเฉพาะ แต่ลายมือชื่อเหล่านั้นไม่ได้รับความเทียบเท่าตามกฎหมายดังกล่าวโดยอัตโนมัติ ลายมือชื่อที่ไม่ใช่แบบรับรองคุณสมบัติยังอาจนำเสนอเป็นพยานหลักฐานได้ โดยตาม มาตรา 157 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งของสวิตเซอร์แลนด์ ศาลมีอิสระในการประเมินพยานหลักฐาน เว้นแต่กฎหมายจะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น การระบุตัวผู้ลงลายมือชื่อ การควบคุมวิธีการลงลายมือชื่อ และความครบถ้วนของบันทึกเป็นข้อพิจารณาในทางพยานหลักฐาน ไม่ใช่ชุดเกณฑ์ความมีผลตามกฎหมายที่ครอบคลุมทุกกรณีหรือหลักประกันว่าจะได้รับน้ำหนักพยานหลักฐานในระดับใดระดับหนึ่ง

ประเภทลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่ยอมรับ

• ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์: ข้อมูลในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ที่แนบอยู่กับหรือเชื่อมโยงทางตรรกะกับข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์อื่น และใช้เพื่อการตรวจสอบยืนยัน
• ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง: เชื่อมโยงกับผู้ถือโดยเฉพาะ สามารถระบุตัวผู้ถือได้ สร้างขึ้นโดยใช้วิธีการที่ผู้ถือควบคุมได้แต่เพียงผู้เดียว และเชื่อมโยงกับข้อมูลในลักษณะที่ตรวจพบการเปลี่ยนแปลงภายหลังได้
• ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์แบบกำกับ: ลายมือชื่อขั้นสูงที่สร้างด้วยอุปกรณ์สร้างลายมือชื่อที่ปลอดภัยและอาศัยใบรับรองแบบกำกับซึ่งออกให้แก่บุคคลธรรมดาและยังมีผลใช้ได้เมื่อสร้างลายมือชื่อ
• ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์แบบรับรองคุณสมบัติ: ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์แบบกำกับที่อาศัยใบรับรองแบบรับรองคุณสมบัติ
• ตราประทับอิเล็กทรอนิกส์แบบกำกับ: ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูงที่สร้างด้วยอุปกรณ์สร้างตราประทับที่ปลอดภัยและอาศัยใบรับรองแบบกำกับซึ่งออกให้แก่หน่วยงานที่ระบุด้วยหมายเลขประจำตัววิสาหกิจของสวิตเซอร์แลนด์ และยังมีผลใช้ได้ในเวลาที่สร้างตราประทับ ตราประทับนี้ระบุหน่วยงานที่มี UID และสนับสนุนการตรวจสอบแหล่งที่มากับความครบถ้วนของข้อมูล แต่ไม่เทียบเท่าลายมือชื่อด้วยลายมือของบุคคลธรรมดา

ข้อกำหนดทางกฎหมายสำหรับลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์

ในการให้มีผลเทียบเท่าลายมือชื่อด้วยลายมือ ต้องตรวจสอบองค์ประกอบสองประการแยกกัน ประการแรก ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์แบบรับรองคุณสมบัติตามกฎหมายสวิตเซอร์แลนด์ต้องประกอบด้วยอุปกรณ์สร้างลายมือชื่อที่ปลอดภัยและใบรับรองแบบรับรองคุณสมบัติที่ผู้ให้บริการด้านการรับรองซึ่งได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการตาม ZertES ออกให้แก่บุคคลธรรมดา โดยใบรับรองต้องยังมีผลใช้ได้ในเวลาที่สร้างลายมือชื่อ ประการที่สอง การประทับเวลาอิเล็กทรอนิกส์แบบรับรองคุณสมบัติต้องออกโดยผู้ให้บริการด้านการรับรองที่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการและต้องมีตราประทับอิเล็กทรอนิกส์แบบกำกับตามที่ ZertES กำหนด ความสัมพันธ์กับผู้ขายต่อหรือแพลตฟอร์มเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะยืนยันการปฏิบัติตามข้อกำหนด ต้องตรวจสอบสายความเชื่อมโยงที่มีเอกสารรองรับไปถึงผู้ให้บริการที่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการ ตลอดจนความมีผลของใบรับรอง สถานะการประทับเวลา และสถานะลายมือชื่อ เครื่องมือตรวจสอบของฝ่ายบริหารแห่งสหพันธรัฐ อาจตรวจสอบเอกสารที่ลงลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ในรูปแบบที่รองรับได้ในทางเทคนิค แต่ผลตรวจสอบที่ผ่านไม่ได้เป็นตัววินิจฉัยความสามารถ การเป็นผู้แทน การยอมรับของผู้รับ หรือการปฏิบัติตามข้อกำหนดทุกประการของกฎหมาย สัญญา หรือช่องทางยื่นเอกสาร

ข้อจำกัดและข้อยกเว้น

มาตรา 14(2bis) สงวนกฎที่กฎหมายและสัญญากำหนดไว้เป็นอย่างอื่นโดยชัดแจ้ง ความเทียบเท่าของลายมือชื่อแบบรับรองคุณสมบัติครอบคลุมข้อกำหนดเรื่องลายมือชื่อด้วยลายมือตามปกติ แต่ไม่ได้ใช้แทนการรับรองเอกสารสาธารณะ การรับรองเอกสารโดยโนตารี (notarisation) การจดทะเบียน การมีพยาน หรือข้อกำหนดรูปแบบพิเศษอื่นได้โดยตัวมันเอง สัญญาซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ต้องทำเป็นตราสารสาธารณะตามมาตรา 216 แห่งประมวลกฎหมายว่าด้วยหนี้ของสวิตเซอร์แลนด์ พินัยกรรมยังอยู่ภายใต้พิธีการตามมาตรา 498–508 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งของสวิตเซอร์แลนด์ ส่วนสัญญามรดกอยู่ภายใต้พิธีการที่แยกต่างหากในมาตรา 512 ลายมือชื่อแบบรับรองคุณสมบัติของเอกชนไม่ทำให้เอกสารอิเล็กทรอนิกส์กลายเป็นพินัยกรรมแบบเขียนด้วยลายมือ ตราสารสาธารณะ หรือพินัยกรรมฉุกเฉินที่เข้าเงื่อนไข และไม่ทำให้เป็นสัญญามรดกที่มีผลใช้ได้ ต้องตรวจสอบกฎเฉพาะธุรกรรมของศาล หน่วยงาน และทะเบียนแยกต่างหาก ตามที่ OFCOM ระบุไว้เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2026 สวิตเซอร์แลนด์ยังไม่มีข้อตกลงรับรองร่วมกันที่ทำให้ลายมือชื่อแบบรับรองคุณสมบัติตามกฎหมายต่างประเทศมีผลเทียบเท่า Swiss QES โดยอัตโนมัติ ข้อนี้ตอบเฉพาะเรื่องความเทียบเท่า Swiss QES โดยอัตโนมัติ และไม่ได้ทำให้ธุรกรรมทุกกรณีที่ลงลายมือชื่อจากต่างประเทศหรือธุรกรรมที่ไม่บังคับรูปแบบเป็นโมฆะไปด้วย รูปแบบสัญญา กฎหมายที่ใช้บังคับ กฎคุ้มครองที่เป็นบทบังคับ การรับรองผู้ให้บริการ และการใช้เป็นพยานหลักฐานต้องวิเคราะห์แยกตามกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลของสวิตเซอร์แลนด์และประเภทธุรกรรม และต้องตรวจสอบสถานะจาก OFCOM อีกครั้งก่อนเผยแพร่

การใช้งานในภาคธุรกิจและกรณีใช้งานทั่วไป

ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์อาจรองรับข้อตกลงเชิงพาณิชย์ การจัดซื้อ การขาย เอกสารการจ้างงาน การอนุมัติภายใน และการเริ่มต้นความสัมพันธ์กับลูกค้า เมื่อไม่มีกฎกำหนดรูปแบบพิเศษ หากต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดเรื่องรูปแบบหนังสือด้วยวิธีอิเล็กทรอนิกส์ ให้ใช้ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์แบบรับรองคุณสมบัติร่วมกับการประทับเวลาอิเล็กทรอนิกส์แบบรับรองคุณสมบัติ และต้องให้ทุกฝ่ายที่มีหน้าที่ลงลายมือชื่อตามมาตรา 13 ลงลายมือชื่อด้วย ต้องประเมินรูปแบบที่จำเป็นสำหรับการแก้ไขสัญญาอีกครั้ง และควรขอคำแนะนำเฉพาะธุรกรรมสำหรับตราสารสาธารณะ พินัยกรรม สัญญามรดก การยื่นเอกสารที่อยู่ภายใต้การกำกับ และกระบวนการข้ามพรมแดน