กฎหมายลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ในเวียดนาม

สรุปสถานะทางกฎหมายของลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์

ข้อมูลเป็นปัจจุบัน ณ วันที่ 14 สิงหาคม 2026 เวียดนามรับรองข้อความข้อมูลและลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ตามกฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ เลขที่ 20/2023/QH15 ตามที่ประมวลรวมไว้ในกฎหมายเลขที่ 36/VBHN-VPQH (No. 36/VBHN-VPQH) ฉบับประมวลรวมดังกล่าวครอบคลุมการแก้ไขที่เป็นผลสืบเนื่องจากกฎหมายว่าด้วยข้อมูล เลขที่ 60/2024/QH15 กฎหมายว่าด้วยความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ เลขที่ 116/2025/QH15 และกฎหมายว่าด้วยการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล เลขที่ 148/2025/QH15 การแก้ไขเหล่านั้นไม่ได้เปลี่ยนกฎหลักเกี่ยวกับลายมือชื่อที่อธิบายไว้ในมาตรา 22–27 กฤษฎีกาเลขที่ 23/2025/NĐ-CP วางรายละเอียดการบังคับใช้เกี่ยวกับลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์และบริการด้านความน่าเชื่อถือ (trust services) ภายในขอบเขตของกฤษฎีกา ส่วนลายมือชื่อดิจิทัลเฉพาะทางสำหรับงานราชการและบริการรับรองที่เกี่ยวข้องอยู่ภายใต้กฎแยกต่างหาก ซึ่งรวมถึงกฤษฎีกาเลขที่ 68/2024/NĐ-CP และยังต้องปฏิบัติตามกฎเฉพาะธุรกรรมว่าด้วยเนื้อหา รูปแบบ การรับรองเอกสารโดยโนตารี การจดทะเบียน และกฎเฉพาะภาคส่วน

กฎหมายที่ใช้บังคับ

กฎหมายหลักคือ กฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ เลขที่ 20/2023/QH15 ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2024 กฎหมายฉบับประมวลรวม เลขที่ 36/VBHN-VPQH ลงวันที่ 13 มีนาคม 2026 ของสำนักงานรัฐสภา เป็นตัวบทประมวลรวมปัจจุบันที่ใช้จัดทำหน้านี้ โดยรวมการแก้ไขที่เป็นผลสืบเนื่องจาก กฎหมายว่าด้วยข้อมูล เลขที่ 60/2024/QH15 กฎหมายว่าด้วยความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ เลขที่ 116/2025/QH15 และ กฎหมายว่าด้วยการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล เลขที่ 148/2025/QH15 การแก้ไขที่เป็นผลสืบเนื่องจากกฎหมายเหล่านี้ไม่ได้เปลี่ยนกฎหลักเกี่ยวกับลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่สรุปไว้ในมาตรา 22–27 กฤษฎีกาเลขที่ 23/2025/NĐ-CP ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 10 เมษายน 2025 วางรายละเอียดเกี่ยวกับลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์และบริการด้านความน่าเชื่อถือภายในขอบเขตของกฤษฎีกา ส่วน กฤษฎีกาเลขที่ 68/2024/NĐ-CP กำกับลายมือชื่อดิจิทัลเฉพาะทางสำหรับงานราชการแยกต่างหาก

สถานะทางกฎหมาย

ข้อความข้อมูลและลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์จะไม่ถูกปฏิเสธผลทางกฎหมายเพียงเพราะอยู่ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ ข้อความข้อมูลอาจเป็นไปตามข้อกำหนดให้ทำเป็นหนังสือได้ หากสามารถเข้าถึงและใช้ข้อมูลนั้นเพื่ออ้างอิงได้ ตามมาตรา 10 ข้อความข้อมูลอาจถือเป็นต้นฉบับ หากรักษาความครบถ้วนของข้อมูลไว้ตั้งแต่เวลาที่สร้างข้อมูลนั้นเป็นครั้งแรกในรูปแบบที่สมบูรณ์ เว้นแต่การเปลี่ยนแปลงที่อนุญาตซึ่งเกิดจากการสื่อสาร การจัดเก็บ หรือการแสดงผล และหากสามารถเข้าถึงกับใช้ข้อมูลทั้งหมดได้ นอกจากนี้ยังต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดเฉพาะธุรกรรมทั้งหมดว่าด้วยเนื้อหา รูปแบบ การรับรองเอกสารโดยโนตารี การรับรอง การจดทะเบียน การยื่นเอกสาร และพยานหลักฐาน

หน่วยงานกำกับดูแล

รัฐบาลใช้อำนาจบริหารราชการแผ่นดินด้านธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์อย่างเป็นเอกภาพ กฎหมายฉบับประมวลรวม เลขที่ 36/VBHN-VPQH ยังคงใช้ถ้อยคำชื่อกระทรวงเดิม ส่วนหน้าที่และขอบเขตองค์กรปัจจุบันของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมีหลักฐานรองรับแยกต่างหากตาม กฤษฎีกาเลขที่ 225/2026/NĐ-CP ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2026 และใช้แทนกฤษฎีกาเลขที่ 55/2025/NĐ-CP ภายในขอบเขตที่ได้รับมอบหมาย กระทรวงทำหน้าที่บริหารราชการแผ่นดินเกี่ยวกับธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ และบริการด้านความน่าเชื่อถือ ขณะที่ศูนย์รับรองอิเล็กทรอนิกส์แห่งชาติทำหน้าที่ด้านการบริหารและด้านเทคนิคที่ได้รับมอบหมาย ไม่ใช่หน่วยงานกำกับธุรกรรมทุกประเภท ลายมือชื่อดิจิทัลเฉพาะทางสำหรับงานราชการและบริการรับรองที่เกี่ยวข้องอยู่ภายใต้การบริหารของกระทรวงกลาโหมและคณะกรรมการการเข้ารหัสลับของรัฐบาลตามกรอบแยกต่างหากใน กฤษฎีกาเลขที่ 68/2024/NĐ-CP ส่วนหน่วยงานเฉพาะภาคส่วนยังคงรับผิดชอบธุรกรรมและช่องทางยื่นเอกสารภายในขอบเขตอำนาจของตน

การรับรองทางกฎหมายและผลของลายมือชื่อ

มาตรา 23 แยกประเด็นออกเป็นสามข้อ ประการแรก ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์จะไม่ถูกปฏิเสธผลทางกฎหมายเพียงเพราะอยู่ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ ประการที่สอง ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์เฉพาะทางที่ปลอดภัยหรือลายมือชื่อดิจิทัลมีคุณค่าทางกฎหมายเช่นเดียวกับลายมือชื่อบนกระดาษของผู้ลงลายมือชื่อซึ่งเป็นบุคคล ประการที่สาม ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์เฉพาะทางที่ปลอดภัยหรือลายมือชื่อดิจิทัลขององค์กรอาจเป็นไปตามข้อกำหนดของกฎหมายที่ให้องค์กรนั้นยืนยันเอกสาร กฎเรื่องความเทียบเท่าเหล่านี้ไม่ได้ตัดข้อกำหนดด้านรูปแบบเฉพาะธุรกรรมออกไป น้ำหนักพยานหลักฐานของข้อความข้อมูลได้รับการประเมินแยกต่างหากตามมาตรา 11 โดยพิจารณาความน่าเชื่อถือของการสร้าง การส่ง การรับ และการจัดเก็บ การรักษาความครบถ้วนของข้อมูล การระบุตัวบุคคลที่เกี่ยวข้อง และปัจจัยอื่นที่เกี่ยวข้อง

ประเภทลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่ยอมรับ

ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์เป็นแนวคิดหลักที่ครอบคลุมประเภทอื่น มาตรา 22(1) จำแนกลายมือชื่อตามขอบเขตการใช้งานดังนี้:

• ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์เฉพาะทาง: สร้างและใช้โดยหน่วยงานหรือองค์กรสำหรับกิจกรรมของตนเองตามหน้าที่และภารกิจ
• ลายมือชื่อดิจิทัลสาธารณะ: ลายมือชื่อดิจิทัลที่ใช้ในกิจกรรมสาธารณะและมีใบรับรองลายมือชื่อดิจิทัลสาธารณะคุ้มครอง
• ลายมือชื่อดิจิทัลเฉพาะทางสำหรับงานราชการ: ลายมือชื่อดิจิทัลที่ใช้สำหรับงานราชการและมีใบรับรองลายมือชื่อดิจิทัลเฉพาะทางสำหรับงานราชการคุ้มครอง

ลายมือชื่อดิจิทัลเป็นลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้วิทยาการเข้ารหัสลับแบบกุญแจอสมมาตร กล่าวคือ กุญแจส่วนตัวใช้สร้างลายมือชื่อ และกุญแจสาธารณะใช้ตรวจสอบผ่านใบรับรองลายมือชื่อดิจิทัล กลไกนี้ตรวจสอบยืนยันผู้ลงลายมือชื่อและความครบถ้วนของบันทึก แต่ไม่ได้ทำให้ข้อความเป็นความลับโดยตัวมันเอง ถ้อยคำแยกต่างหากว่า “ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์เฉพาะทางที่ปลอดภัย” ไม่ใช่ประเภทที่สี่ตามขอบเขตการใช้งาน ตามมาตรา 25 ถ้อยคำนี้หมายถึงลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์เฉพาะทางที่หน่วยงานผู้มีอำนาจรับรองว่าปลอดภัยตามกระบวนการที่ใช้บังคับ ไม่ควรเทียบประเภทตามกฎหมายเวียดนามเหล่านี้กับการจำแนกแบบ SES/AES/QES ของสหภาพยุโรปโดยอัตโนมัติ

มาตรา 22(4) กำหนดแยกต่างหากให้วิธีการยืนยันทางอิเล็กทรอนิกส์อื่นซึ่งแสดงการยอมรับแต่ไม่เป็นไปตามนิยามลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ตามกฎหมาย อยู่ภายใต้กฎหมายอื่นที่ใช้บังคับ ดังนั้น วิธีคลิกเพื่อยอมรับทั่วไปต้องได้รับการประเมินตามกฎที่กำกับธุรกรรมและพยานหลักฐานนั้น แทนที่จะจัดเป็นลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ตามกฎหมายโดยอัตโนมัติ

ข้อกำหนดทางกฎหมายสำหรับลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์

ตามมาตรา 22(2) ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์เฉพาะทางต้องระบุตัวผู้ลงลายมือชื่อ ยืนยันว่าผู้ลงลายมือชื่ออนุมัติข้อความข้อมูล เชื่อมโยงกับเนื้อหาที่อนุมัติโดยเฉพาะ อยู่ภายใต้การควบคุมของผู้ลงลายมือชื่อแต่เพียงผู้เดียวในเวลาลงลายมือชื่อ และสามารถตรวจสอบยืนยันได้ตามเงื่อนไขที่คู่สัญญาตกลงกัน ตามมาตรา 22(3) ลายมือชื่อดิจิทัลต้องเป็นไปตามเงื่อนไขที่ใช้บังคับว่าด้วยการระบุตัว การอนุมัติ การเชื่อมโยงกับเนื้อหา และการควบคุมของผู้ลงลายมือชื่อ ทำให้สามารถตรวจพบการเปลี่ยนแปลงหลังลงลายมือชื่อ และมีใบรับรองลายมือชื่อดิจิทัลคุ้มครอง ลายมือชื่อดิจิทัลสาธารณะต้องมีใบรับรองลายมือชื่อดิจิทัลสาธารณะที่ออกภายใต้กรอบการรับรองสาธารณะ ส่วนลายมือชื่อดิจิทัลเฉพาะทางสำหรับงานราชการต้องใช้กรอบการรับรองสำหรับงานราชการที่สอดคล้องกัน อุปกรณ์สร้างลายมือชื่อต้องรักษาข้อมูลสำหรับสร้างลายมือชื่อให้เป็นความลับและมีลักษณะเฉพาะ ป้องกันการรวบรวมหรือนำไปใช้เพื่อปลอมแปลง ใช้ข้อมูลนั้นเพียงครั้งเดียว และไม่แก้ไขข้อมูลที่จะลงลายมือชื่อ การควบคุมเพิ่มเติมเกี่ยวกับผู้ให้บริการ ใบรับรอง ซอฟต์แวร์ และบริการด้านความน่าเชื่อถืออยู่ภายใต้กฤษฎีกาเลขที่ 23/2025/NĐ-CP กฤษฎีกาเลขที่ 68/2024/NĐ-CP และกฎที่ใช้บังคับของกฤษฎีกาเหล่านั้น โดยไม่ควรนำเสนอข้อกำหนดทั้งหมดเป็นเกณฑ์ทดสอบความมีผลแบบเดียวที่ใช้กับทุกกรณีนอกบริบทที่เกี่ยวข้อง

ข้อจำกัดและข้อยกเว้น

กฎหมายเลขที่ 51/2005/QH11 และข้อยกเว้นตามประเภทที่เคยกำหนดไว้ในมาตรา 1 ถูกยกเลิกแล้ว ทั้งนี้ภายใต้บทเฉพาะกาลในมาตรา 53 สำหรับธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ใบรับรอง ใบอนุญาต และคำขอที่อยู่ระหว่างพิจารณาบางประเภทซึ่งเกิดขึ้นก่อนวันที่กฎหมายมีผลใช้บังคับ เอกสารยืนยันเดิมสำหรับบริการรับรองความถูกต้องของสัญญาอิเล็กทรอนิกส์อาจใช้ต่อไปได้จนถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2027 ตามเงื่อนไขเฉพาะกาลที่กำหนด กฎหมายปัจจุบันไม่ได้กำกับเนื้อหา เงื่อนไข หรือรูปแบบของธุรกรรมโดยตัวกฎหมายนี้เอง ตามมาตรา 1(3) หากกฎหมายอื่นอนุญาตให้ดำเนินการทางอิเล็กทรอนิกส์หรือไม่ได้กล่าวถึงเรื่องนี้ ให้ใช้กรอบธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ แต่หากกฎหมายอื่นห้ามดำเนินการทางอิเล็กทรอนิกส์ ข้อห้ามนั้นมีผลใช้บังคับ จึงต้องตรวจสอบกฎหมายเฉพาะเรื่องฉบับปัจจุบันสำหรับข้อกำหนดเฉพาะธุรกรรมว่าด้วยรูปแบบ การรับรองเอกสารโดยโนตารี การจดทะเบียน หรือการยื่นเอกสาร แทนการนำรายการข้อยกเว้นที่ถูกยกเลิกแล้วกลับมาใช้ มาตรา 26 กล่าวแยกถึงการรับรองผู้ให้บริการรับรองจากต่างประเทศที่เข้าเงื่อนไข การรับรองลายมือชื่อและใบรับรองจากต่างประเทศ ตลอดจนผู้ใช้กับธุรกรรมที่มีสิทธิตามมาตรา 26(3) โดยไม่มีข้อใดทำให้เกิดความเทียบเท่าภายในประเทศแบบครอบคลุมทุกกรณี ในธุรกรรมระหว่างประเทศ มาตรา 27 อนุญาตให้องค์กรหรือบุคคลเวียดนามเลือกและยอมรับลายมือชื่อหรือใบรับรองจากต่างประเทศที่ใช้กับข้อความข้อมูลซึ่งองค์กรหรือบุคคลต่างประเทศที่ไม่ได้อยู่ในเวียดนามส่งมาให้ผู้รับดังกล่าว โดยผู้รับชาวเวียดนามเป็นผู้รับผิดชอบต่อการยอมรับนั้น ทั้งสองช่องทางไม่ได้ทำให้เกิดความเทียบเท่าแบบไม่มีเงื่อนไขสำหรับการยื่นเอกสารภายในประเทศหรือธุรกรรมที่อยู่ภายใต้การกำกับทุกประเภท

การใช้งานในภาคธุรกิจและกรณีใช้งานทั่วไป

สัญญาอิเล็กทรอนิกส์อาจจัดทำหรือปฏิบัติตามโดยใช้ข้อความข้อมูล ทั้งนี้ภายใต้สัญญาและกฎหมายเฉพาะภาคส่วนที่ใช้บังคับ ตามมาตรา 34 สัญญาที่จัดทำหรือปฏิบัติตามผ่านปฏิสัมพันธ์ระหว่างระบบสารสนเทศอัตโนมัติกับบุคคล หรือผ่านปฏิสัมพันธ์ระหว่างระบบสารสนเทศอัตโนมัติด้วยกัน จะไม่ถูกปฏิเสธผลทางกฎหมายเพียงเพราะไม่มีบุคคลตรวจสอบหรือเข้าแทรกแซงการกระทำแต่ละรายการที่ระบบดำเนินการ ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์กับหน่วยงานของรัฐอยู่ภายใต้กฎหมายโดยชัดแจ้ง ก่อนเลือกวิธีลงลายมือชื่อหรือกล่าวอ้างว่ากระบวนการตั้งแต่ต้นจนจบเป็นแบบอิเล็กทรอนิกส์ ต้องตรวจสอบกฎหมายปัจจุบันที่กำกับธุรกรรม ผู้รับ และช่องทางยื่นเอกสารนั้นโดยเฉพาะ